Augustus veertien - Alexander Solsjenitsyn
'Augustus veertien' is de machtige schildering van het verloop van het Russische offensief tegen de Duitsers in het Mazoerische merengebied in Oost-Pruisen in augustus 1914 bij het begin van de Eerste Wereldoorlog. Beide delen te zamen beschrijven de eerste twee weken van de oorlog. Aanvankelijk verloopt dit offensief zeer vlot, dan echter lopen de Russen vast en worden verpletterend verslagen.
Solzjenitsyn laat ons dit historische drama nu zien vooral door de ogen van de ouderwetse, sympathieke generaal Samsonov.
Vanaf het begin verzet deze zich tegen de bevelen van de staf, want hij vermoedt dat het de bedoeling van de Duitsers is de Russen zover mogelijk Oost-Pruisen binnen te lokken om daarna te omsingelen.
Zijn al te vlotte overwinningen in het begin van de aanval versterken zijn mening. Maar stafchefs en collega's geloven hem niet en al zijn pogingen om het Duitse plan te verijdelen mislukken; hij loopt steeds verder in de val. Als hij ten slotte inderdaad is vastgelopen in een moerassige streek zonder voedsel en munitie, wordt Samsonov in de steek gelaten door zijn officieren, en pleegt zelfmoord.
Het verhaal ontwikkelt zich even consequent en onontkoombaar als een Griekse tragedie, Samsonovs voorgevoel van een noodlottige afloop contrasteert met de jubelende stemming bij de legerleiding, waar men droomt van een snelle verovering van Berlijn.
Na de nederlaag wentelt men alle schuld af op de doden. Er is slechts een officier aan de omsingeling ontsnapt; deze roept stafchefs ter verantwoording en waarschuwt hen voor nieuwe mislukkingen. Hij wordt echter met hoongelach aangehoord.
Al vanaf 1939 heeft Solzjenitsyn met het plan tot dit boek rondgelopen. Hij heeft en enorme hoeveelheid authentiek materiaal, legercommuniques, aanplakbiljetten, oproepen enz... verzameld en verwerkt. Het is beslist een verbazingwekkend boek geworden. Alleen al het feit dat een auteur als hij, vervolgd en in zijn vaderland tot zwijgen gebracht, de moed en de kracht vindt een epos als 'Augustus veertien' te schrijven, wekt de grootste verwondering. Nog verbazingwekkender is het feit, dat hij een van de grootste nederlagen van het Russische leger als thema heeft genomen...

294 pag.
Harde kaft ingebonden
Bibliotheekboek in goede staat

1972 De Boekerij Baarn